Verlaat Bouterse binnenkort het politieke toneel in Suriname?

Chan Choenni

Chan E.S. Choenni is emeritus hoogleraar. Hij is geboren en getogen in Suriname.

Alle peilingen wijzen uit dat President D.D. Bouterse en zijn Nationale Democratische Partij (NDP) de verkie­zingen die op 25 mei worden gehouden in Suriname zullen verliezen. Vijf jaar geleden had de NDP met bijna de helft van de stemmen 26 van de 51 parle­ments­zetels gewonnen. Bouterse werd daarna democra­tisch gekozen tot President van Suriname.  Al in 2010 was Bouterse verras­sen­derwijs President geworden. Dat gebeurde toen in samen­werking met de leiders R. Brunswijk en P. Somohardjo van twee kleinere partijen. Zij waren verklaarde tegen­standers van Bouterse, maar gingen toch overstag onder druk van Bouterse. Sinds 2010 is Bouterse dan ook de machtigste man in Suriname. Sterker nog: sinds de door hem geleide staats­greep van 25 februari 1980 is hij min of meer de domine­rende figuur in de Surinaamse politiek; soms op de voorgrond maar vaak op de achter­grond. Vermeldenswaard is dat Suriname de afgelopen 40 jaar in econo­misch opzicht goede en slechte tijden heeft gekend. Het moet worden erkend dat Bouterse en zijn NDP een behoor­lijke aanhang hebben verworven in de Surinaamse samen­leving. Zij hebben de etnische politiek doorbroken en de NDP is een multi-etnische partij. Bouterse zorgt er altijd voor dat de verschil­lende bevol­kings­groepen zijn verte­gen­woordigd in zijn regering. Ook beschikt de NDP over een goed geoliede partij­ma­chine. Op sociaal terrein en in infra­struc­tureel opzicht ‑er zijn wegen en bruggen gebouwd-heeft de NDP goede prestaties neergezet. Maar in finan­cieel opzicht is de NDP regering een ramp. De laatste jaren is er sprake van een sterke waarde­daling van de Surinaamse dollar. Dat mondt uit in toene­mende verarming van delen van de bevolking. Met voedsel­pak­ketten probeert de NDP een groot deel van de aanhang tevreden te houden. Er zijn grote schulden gemaakt en ook corrup­tie­schan­dalen teisteren de NDP regering. De Surinaamse recht­staat wordt ook nog uitgehold. En Suriname is inter­na­ti­onaal geïso­leerd, omdat er een uitle­ve­rings­verzoek tegen Bouterse loopt wegens drugs­handel en hij is ook in verband met zijn aandeel in de decem­ber­moorden van 1982 veroor­deeld tot 20 jaar gevan­ge­nis­straf.

VHP leider, Chan Santokhi, op verkie­zings­cam­pagne

Er is sprake van afkalving van de aanhang van Bouterse. Het politiek alter­natief vormt de Verenigde Hervormings Partij (VHP). Deze van oudsher Hindostaanse partij  heeft zich de afgelopen jaren getrans­for­meerd tot een multi-etnische partij. De VHP heeft verkiesbare kandi­daten opgesteld uit alle bevol­kings­groepen. De politieke leider van de VHP C. Santokhi was politie­com­mis­saris en heeft gediend als minister van Justitie. Santokhi heeft een schoon blazoen en beschikt over uitste­kende inter­na­ti­onale contacten. De VHP ambieert een meerderheid te verwerven in het Surinaamse parlement. Hoogstwaarschijnlijk zal de VHP en in elk geval samen met de overige oppositie partijen de meerderheid van parle­ments­zetels winnen. De vraag is natuurlijk of Bouterse en de NDP zich zullen neerleggen bij het verwachte verkie­zings­re­sultaat. In Suriname zijn er de nodige zorgen hierover. Er is enige angst voor verkie­zings­fraude door de regerende NDP. Vooral nu door de corona­crisis er minder inter­na­ti­onale waarnemers zijn. Een tweede punt van zorg is of Bouterse en de NDP op democra­tische wijze de politieke macht zullen overdragen. Dat is wel gebeurd in 1987 toen de oude partijen de verkie­zingen glansrijk wonnen. Tenslotte is er de kans van dreiging met geweld en zelfs het afzetten van de nieuwe regering door een staats­greep. Dat is in 1990 gebeurd onder regie van Bouterse. Als gevolg van een zogeheten telefooncoup  werd de toenmalige President  gedwongen af te treden. Bouterse werd toen opnieuw geïnstal­leerd als leger­be­vel­hebber. Maar de tijden zijn veranderd. Bouterse wordt dit jaar 75 en zijn invloed in en macht over het Surinaamse leger is getaand. De vraag is of Bouterse en de zijnen het hoofd zullen buigen voor de wil van het Surinaamse volk.

TOP