Redt vegetarisme de wereld?

R. Veldman

Vegetarisme is niet alleen een eetpa­troon, maar ook een gehele levens­wijze. Het onder­lig­gende idee is dat elk wezen recht op leven heeft en dat ze er niet tot genoegen van een ander zijn. De mens als wezen met verstand zou daar het voortouw in moeten nemen. Helaas is de mens nog steeds het enige levende wezen dat niet alleen doodt om te overleven, maar ook voor zijn plezier. Bovendien doden mensen niet alleen andere levende wezens, maar ook elkaar om redenen die volstrekt geen recht­vaar­diging verdienen. Over de voordelen van vegeta­risme, met name voor de gezondheid, hoor je tegen­woordig heel veel. Maar over allerlei andere argumenten die worden aange­haald om vegeta­risme de hemel in te prijzen, heb ik zo mijn twijfels.

Overmatig gebruik van vlees met een hoog vetge­halte is één van de belang­rijkste oorzaken van hart- en vaatziekten, nog altijd doods­oorzaak nummer één in het westen. Van vormen van kanker die door een verkeerd eetpa­troon worden veroor­zaakt, is darmkanker de belang­rijkste doods­oorzaak. Dit is te wijten aan een dieet van veel vlees en weinig vezel­hou­dende producten. Een vegeta­risch dieet heeft een hoog vezel­ge­halte en verkleint de kans op consti­patie, waardoor een goede doorspoeling kan plaats­vinden. Ook gewrichts­ont­ste­kingen zijn vaak toe te schrijven aan overmatig vlees­ge­bruik. Een hoog prote­ï­ne­ge­halte in het bloed kan namelijk een negatieve invloed hebben op het calci­um­ge­halte, waardoor gewrichts­aan­doe­ningen kunnen ontstaan. Verder geeft een vegeta­risch dieet minder kans op suiker­ziekte, nierziekten en hoge bloeddruk. Voldoende redenen dus om vegetariër te worden.

Een ander argument dat voorstanders van vegeta­risme naar voren brengen, is dat een dergelijk dieet ook kan bijdragen tot uitbanning van honger in de wereld. In Europa, bijvoor­beeld, is bijna 90% van de beschikbare landbouw­grond bestemd voor het telen van gewassen voor slachtvee. Als deze grond direct zou worden aangewend ten behoeve van mense­lijke consumptie, zou dat aan vele honge­renden ten goede komen. Ik vraag me af of dit zo simpel kan worden gesteld. Als we met z’n allen vegetariër zouden zijn, zouden de rijke landen ook een enorme claim leggen op grond ten behoeve van hun eigen mensen. Men gaat dan namelijk weer allerlei dingen uitpro­beren om het vegeta­risch dieet zo gevarieerd mogelijk — en niet te vergeten zo luxueus en exclusief mogelijk voor de welge­stelden in deze wereld — te maken. Het is namelijk niet gezegd dat de overgang naar een vegeta­risch dieet, ook een hele menta­li­teits­ver­an­dering teweeg­brengt. En als we naar de voordelen voor de gezondheid kijken, brengt vegeta­risme met zich mee dat we langer leven, met alle conse­quenties van dien voor de grootte van de wereld­be­volking. Bovendien is honger in bepaalde landen niet in de eerste plaats te wijten aan de attitude van het westen, maar aan verkeerde politieke keuzes door de macht­hebbers in die landen. Corruptie en vriend­jes­po­litiek maken dat niet altijd op de eerste noden van de bevolking wordt gelet.

Vegetarisme, zoals bepleit in de oude hindoe­ge­schriften, houdt een geestes­ge­steldheid in van solida­riteit met alle le­ven­de wezens, met de gehele natuur. Zolang we niet ook die spiri­tu­a­liteit in ons opnemen, zijn we er nog lang niet. Zolang we nog aan bont, lederen schoeisel en (be)kleding, ivoren juwelen en derge­lijke hechten, zullen dieren door de wrede hand van de mens sterven. Zolang we van de superieure positie van de mens uitgaan, zullen onze daden schadelijk zijn voor de natuur. Ik zie ook al gebeuren dat, als we allemaal vegetariër worden, er binnen de kortste keren actie­groepen opstaan die zich inzetten voor het welzijn van planten.

Bij de afbeelding: 1. Tajerblad 2. boulanger (aubergine) 3. chinese tajer 4. antroewa 5. papaja 6. katja­nidjoe of urdi 7. boter­beans 8. bita wiri 9. okers 10. zoete patate 11. so­pro­po 12. pompoen 13. dagoeblad 14. pomtajer 15. kouseband (foto: Groot Surinaams Kookboek)

Uit: Tijdschrift Hindorama | jrg3 | nr6 | november/december 2002

TOP