Column Kanta Adhin

Nieuwe maan, nieuwe energie

Zondag, 11 april. Het is vandaag de dag voor nieuwe maan. Gelovige hindoes vereren vandaag God Shiva, want elke maand is de avond voorafgaand aan nieuwe maan Shivrátri, de nacht van Shiva. Hij wordt gezien als de vernietiger en herschepper. Aangezien met nieuwe maan de maan als het ware wordt ‘vernietigd’ om daarna weer te groeien, is deze avond aan Shiva gewijd. Een keer per jaar, in de laatste maand van de hindoe(maan)kalender, wordt deze nacht Mahá-Shivrátri (de grote nacht van Shiva) genoemd, omdat dan ook het afgelopen jaar wordt ‘vernietigd’. Dat was vorige maand op 12 maart, waarna met het Holi-feest op 29 maart – de dag na volle maan – het nieuwe jaar werd ingeluid. De maancyclus heeft mij al van kinds af aan geïntrigeerd en ook nu zie ik de relevantie van dit natuurverschijnsel voor de huidige turbulente periode in ons leven.

Als kind was ik dol op sprookjes en daar hoorde voor mij ook bij het verhaal van Ram en Sita, de ontvoering van Sita door Ravan en Ram’s zoektocht naar haar. Mijn vader vertelde dat je in de volle maan het figuurtje van Sita kon zien, gezeten onder een grote loofboom in Lanka waar Ravan haar gevangen hield. En ik zag het ook werkelijk. In mijn fantasie vond ik dat geweldig, want zo kon iedereen zien waar ze was en kon Ram haar dus ook vinden. Maar als de maan begon af te nemen, maakte ik mij zorgen wat er dan ging gebeuren. En zo hield ik de maancyclus in de gaten en zag de maan afnemen tot nieuwe maan en vervolgens weer groeien tot volle maan. Ik vond het fascinerend dat je daar zo op kon rekenen, zonder dat mensen daaraan te pas kwamen. En dat is waarschijnlijk maar goed ook. Een tante van mij zei weleens: “Meisje, als je voor het zonlicht van mensen afhankelijk was, zou je altijd in het donker leven.”

De wereld van alledag wordt wel bepaald door het handelen van men­sen en, inder­daad, met alle minder positieve men­se­lijke eigenschappen die daarbij komen kijken. Zo kunnen goede bedoelingen die welvaart en welzijn beogen teniet worden gedaan door agressie, jaloezie, hebzucht en andere negatieve eigenschappen. In het hindoeïsme wordt gesproken van zes innerlijke vijanden van de mens: lust, woede, hebzucht, hoogmoed, gehechtheid en afgunst. Heden ten dage worden we op allerlei fronten met deze ‘vijanden’ geconfronteerd. De coronacrisis raakt ons direct in ons persoonlijk leven en maakt dat we dingen waar we aan gehecht zijn geraakt en als zo vanzelfsprekend zijn gaan beschouwen, (tijdelijk) niet kunnen doen. In de maatschappij zien we allerlei boze groeperingen die zich onheus bejegend voelen en in de politieke cultuur lijkt het verschijnsel van arrogantie van de macht zich ook in Nederland te hebben genesteld. Op mondiaal niveau geeft het cybertijdperk een hele andere dimensie aan de strijd tussen (groepen)landen om politieke, economische en/of militaire macht. Binnen dit alles moeten we ons staande houden en dat is nogal een opgaaf.

Voor toegewijden aan Shiva is Shivrátri een bijzondere nacht. In de donkere nacht voorafgaand aan de nieuwe maan wordt hij vereerd omdat hij degene is die het (maan)licht weer zal teruggeven. Hij ver­nietigt namelijk om direct te her­schep­pen. Op Mahá-Shivrátri zou hij zijn legendarische kosmische dans hebben uitgevoerd waarbij hij het heelal vernietigde en tegelijk herschiep. Zijn verschijning als Natráj (Koning der dansers) is heel bekend, vooral in bronzen uitvoering. Je hoeft geen gelovige te zijn om het belang van de symboliek van deze dans te zien. Een dans die iedereen als het ware zou kunnen verrichten om de eigen innerlijke vijanden te ‘vernietigen’ en om negatieve politieke en maatschappelijke ontwikkelingen bloot te leggen. Rondom nieuwe maan zouden we daartoe al dansend keer op keer nieuwe energie kunnen genereren.

Meer over Shiva en de symboliek van zijn verschijning als Natráj is o.a. te lezen in het artikel van dr. Jnan Adhin: Shiv, de Allerhoogste: Vernietiger en Behoeder (25 november 1980), opgenomen in de bundel Filosofische en religieuze varia – veertig artikelen van Jnan H. Adhin, samengesteld door mr. C.R. Jadnanansing (1999-tweede druk).

Lees ook: Mahá-Shivrátri: De grote nacht van Shiva

Uw reactie kunt u HIER naar toe sturen o.v.v. uw naam en het artikel waar u op reageert.

TOP