Guyana in de lift

Sabitrie Gangapersad

Wie enkele decennia geleden zou zeggen dat hij op vakantie gaat naar buurland Guyana, zou voor gek worden verklaard. Je ging er alleen naar toe als je er familie had wonen.  Nu is de situatie heel anders. Voor Surinamers is Guyana een belangrijke vakantiebestemming aan het worden. Dagelijks gaan er verschillende tours met mensen die graag het land beter willen leren kennen. Ook steeds meer Surinaamse bedrijven breiden hun diensten uit naar de westerse buren. Met het nieuws over grote aardolievondsten, wordt de situatie alleen maar rooskleuriger voor Guyana.

Geen parnasi
“Het eten is heerlijk en Guyana is echt niet de parnasi (achterland) die wij in gedachten hebben. Als je niet oppast, dan streeft het Suriname nog voorbij”, merken verschillende bezoekers op. In oktober ging ik met een groep van vijf personen mee met een tour van garage De Eenheid. De veerboot tussen Guyana en Suriname, die ruim drie maanden uit de vaart was geweest, was net weer begonnen met varen. Terwijl Suriname en Guyana elkaar over en weer beschuldigden over het niet naleven van contracten met betrekking tot de veerdienst, werden burgers en bedrijven van beide landen gedupeerd. Na maanden van kibbelen sloten beide landen in september een compromis. Guyana besloot tijdelijk een veerboot in te zetten, totdat de reguliere boot Canawaima was opgeknapt. “Ik heb de afgelopen maanden heel weinig kunnen verdienen”, vertelt een neef die ik bij het veer tegenkom. Hij is afhankelijk van de handel met Guyana en haalt verschillende producten zoals gedroogde garnalen, Chinese tayer en gember om in Suriname verder te verkopen. Doordat de boot uit de vaart was, was hij genoodzaakt om gebruik te maken van de back track route. “In de kleine boten kun je maar weinig producten brengen. Je betaalt veel meer en het komt niet voordelig uit.” Ook de eigenaar van De Eenheid klaagt over het stilleggen van de veer. “Ik heb veel mensen die bij ons hadden geboekt, hun geld moeten teruggeven. Want niet iedereen wilt met de kleine boot oversteken”, zegt Premchand.

Controle
Bij het veer wordt streng gecontroleerd of iedereen een gele koorts vaccinatie kaart heeft. Dat is immers verplicht. Toch lukt het een Surinaamse Nederlander om door de Surinaamse controle heen te komen en op het veer te stappen. De oprit aan de Surinaamse kant is zeer oneffen met grote kiezelsteentjes. Een oude vrouw, die zich haast tussen de menigte, struikelt en bezeert zich lelijk. Enkelen steken een hand uit en jutten haar op om door te lopen. Op de boot zie ik haar rustig zitten en vraag of alles goed is. Ze trekt haar broek omhoog en toont een gebarsten knie. Haar schoen zit vol bloed. Ik schrik en bied haar meteen wat natte doekjes en ontsmettingsmiddel aan. De vrouw begint onverwachts te huilen. Niet lang daarna meert de boot aan de Guyanese kant aan en helpt een behulpzame jongeman haar aan de kant met haar tassen.

Aankomst
De Surinaamse Nederlander die de Surinaamse controle zonder gele koorts vaccinatie was gepasseerd, staat nu voor de onverbiddelijke Guyanese functionaris. Er wordt over en weer gediscussieerd, maar de dame wordt niet toegelaten in het land. Ze wordt gesommeerd om met dezelfde veerboot terug te keren naar Suriname. Een groepje Surinamers staan te gniffelen bij dit incident. “Het zijn altijd de Nederlanders die alles beter weten en zich moeten aanstellen of zich uit dingen willen praten. Ze had haar mond moeten houden. Ze had gewoon iemands kaart moeten gebruiken, want er wordt niet zo fijntjes gelet op het feit of de kaart werkelijk van jou is. Maar ja…ze moet opvallen!”
Los van dit voorval, verloopt de controle bij de douane vlot en we worden opgevangen door onze gids en chauffeur Terry. Hij brengt ons allereerst naar een restaurant in Springland waar we heerlijk eten. Daarna gaat de reis via Nieuw Amsterdam naar Georgetown. Onderweg stoppen we voor chips en manjasaus en ananas. Heerlijk! We gaan ook over de floating bridge (drijvende brug) te Nieuw Amsterdam.

Bezoekjes
In de hoofdstad laat Terry ons het Caricom Secretariaat zien en daarna de Giftland Mall. De wegen zijn goed begaanbaar en een deel van de snelweg wordt verder verbreed en opnieuw geasfalteerd. Guyana geeft aanpak van de infrastructuur duidelijk prioriteit. Vergeleken met jaren geleden zijn er nauwelijks nog ezelkarren te zien. Padie wordt ook bijna niet meer langs de openbare weg te drogen gelegd. Na de Mall checken we in, in het Kanuku hotel om daarna te gaan dineren in een Chinees restaurant. Op de tweede dag van de tour doen we het nationaal museum, de binnenstad en het recreatieoord Splashmin aan. De lunch bestaat uit typisch Guyanese gerechten zoals roti met boulanger chokha, doks en daal. Het avondeten is simpel met burgers en patat en wordt door Terry naar het hotel gebracht. In de vroege ochtend van de derde dag vertrekken we terug richting Springland en het veer. Ons ontbijt wordt door het hotel ingepakt en meegestuurd. Onderweg stoppen we en kopen gerechten zoals Bake, eggball (gekookt ei verborgen in een cassavemassa) en de bekende tennis rolls (bollen). Terry zorgt ervoor dat we tijdig inchecken en neemt afscheid. Aan de Surinaamse kant wacht chauffeur Poeran ons op. Hij rijdt ons terug naar Paramaribo. De groep is onder de indruk van Guyana. “Ik had een heel ander beeld van Guyana: dat ze heel armoedig zijn. Ik ben blij dat ik ben geweest, mijn perceptie over het land is helemaal veranderd!”, merkt een van de groepsleden op. Een ander lid dat vaker met De Eenheid naar Guyana gaat, zegt dat ze geniet van de service en het feit dat er voor alles wordt gezorgd door de touroperator. “Ik laat me gewoon verwennen.”

Bij de groepsfoto v.l.n.r: Julie Soekhoe, Georgine Hoogvliets,  Sabitrie Gangapersad (fotografie), Alma Gajadhar en Irene Ardjoen 

TOP